كارداني به كارشناسي هوشبري

گروه مهندس صنعتي

مشخصات كلي برنامه آموزشي دوره

كارشناسي ناپيوسته رشته هوشبري

1- نام و تعريف رشته:

رشته كارشناسي ناپيوسته هوشبري (Bachelor of Sciences in Anesthesia) شاخه‌اي از علوم پزشكي (پيراپزشكي) است كه دانشجويان طي دورة آموزشي با اصول جديد، روشها، تجهيزات و وسايل بيهوشي به ويژه هوشبري در جراحي‌هاي تخصصي و فوق‌تخصصي مثل قلب، عروق بزرگ، توراكس، مغز و اعصاب، پيوند اعضاء و غيره آشنا شده، مراقبت از بيماران در مراحل مختلف بيهوشي را فرا مي‌گيرند.

دانش آموختگان اين رشته در مراكز آموزشي و درماني به منظور كمك به متخصصين بيهوشي در امر بيهوش ساختن، نگهداري و هوش آوري بيماران، مراقبت از بيماران بستري در واحد مراقبتهاي پس از بيهوشي Post Anesthesia Care Unit (PACU) يا اتاق ريكاوري، سرويس كنترل درد حاد Acute Pain Management Service (APMS) و در فوريتهاي پزشكي (بحراني) تحت نظارت مستقيم پزشك متخصص بيهوشي ايفاي نقش مي‌نمايند.

2- تاريخچه رشته:

در كشور ايران تاكنون رشته‌اي مشابه رشته كارشناسي هوشبري وجود نداشته است، ولي در ساير كشورها، دوره‌‌هاي تحصيلي مرتبط با رشته فوق با برنامه‌هاي آموزشي متفاوت به لحاظ محتوي و طول دوره، ارائه مي‌گردند. در ايالات متحده آمريكا و انگلستان دورة آموزشي كارشناي هوشبري با عناويني مانند Nurse Anesthesia و Bachelor of Nurse Anesthesia Science in Anesthesia وجود دارند.

باتوجه به پيشرفتهاي دانش بيهوشي و توسعه تجهيزات و فن‌آوري و به منظور ارائه خدمات مراقبتي مطلوب و اثر بخش، استفاده از دانش آموختگان رشته فوق بويژه در اتاقهاي عمل جراحي تخصصي، فوق تخصصي، واحد مراقبتهاي پس از بيهوشي (PACU) و سرويس درد حاد و مركز فوريت‌هاي اورژانس ضروري به نظر مي‌رسد.

3- ارزشها و باورها (Values) (فلسفه برنامه):

فلسفه وجودي رشته، پيشرفتهاي علمي، توسعه تجهيزات، وسايل و فناوري مربوط به رشته بيهوشي و ضرورت توانمندسازي دانش آموختگان دوره كارداني هوشبري به منظور ارائه خدمات مراقبتي مطلوب از بيماران در مراحل مختلف بيهوشي به ويژه واحد مراقبتهاي پس از بيهوشي (PACU) ، سرويس درد حاد و اعمال جراحي تخصصي و فوق تخصصي و همچنين نگهداري مناسب دستگاه‌ها، تجهيزات، وسايل و داروهاي مرتبط با بخش بيهوشي مي‌باشد.

باتوجه به ارزشهاي حاكم بر جامعه، اخلاق و اعتقاد اجزاء لاينفك آموزش در رشته هوشبري مي‌باشد در همين راستا دانشجويان و دانش آموختگان براي حفظ حقوق بيماران صرف نظر از سن، جنس، رنگ، نژاد، فرهنگ و مذهب آنها، ارزش قائلند و با عنايت به كرامت انسانها، به سلامتي جسمي، روحي و اجتماعي بيمار اهميت مي‌دهند.

دانشجويان و دانش آموختگان با تأكيد بر عدالت اجتماعي و برابري انسانها، با بيماران ارتباط مناسبي برقرار كرده و با در نظر گرفتن خواسته آنها و تلاش در جهت حفظ و ارتقاء سلامتي بيمار و رساندن كمترين آسيب جسماني و عوارض داروئي براي وي براساس وظايف تعيين شده در ارائه خدمات درماني مطلوب كمك مي‌نمايند.

4- رسالت برنامه آموزشي در تربيت نيروي انساني :(Mission)

رسالت رشته عبارت است از تربيت دانش آموختگاني كه بتوانند در ابعاد مراقبتي و درماني به منظور كمك به متخصصين بيهوشي و تحت نظارت و مسئوليت مستقيم آنان در امر بيهوش ساختن، نگهداري و هوش آوري بيماران، مراقبت از بيماران در بخش مراقبتهاي پس از بيهوشي (PACU)، سرويس كنترل درد حاد (APMS) و فوريتهاي پزشكي (بحراني) در سطح كشور انجام وظيفه نمايند.

با تربيت اين نيروها مراقبت مطلوب و اثر بخش از بيماران در مراحل قبل، حين و بعد از بيهوشي در بيماران تحت بيهوشي عمومي و بي‌حسي ناحيه‌اي بخصوص در جراحي‌هاي قلب، توراكس، عروق بزرگ، مغز و اعصاب، پيوند اعضاء و غيره، كنترل و پيشگيري از انتقال عفونتهاي بيمارستاني، ايجاد شرايطي مناسب روحي براي بيماران، مراقبت مطلوب از بيماران بستري در واحد مراقبتهاي پس از بيهوشي (PACU) و سرويس كنترل درد حاد (APMS)، حضور مؤثر در تيم احياي قلبي، ريوي و مغزي، پايش مداوم سيستم‌هاي مختلف بدن بيمار و نگهداري مناسب دستگاهها، تجهيزات، وسايل و داروهاي بخش بيهوشي مقدور خواهد بود.

5- چشم انداز برنامه آموزشي در تربيت نيروي انساني :(Vision)

باتوجه به توسعه و گسترش دامنة علوم مربوط به بيهوشي، رشته كارشناسي هوشبري با تأكيد بر يادگيري فعالانه، نوآوري، كسب اطلاعات و مهارتهاي باليني جديد و مراقبت از بيماران به مطلوب‌ترين شكل ممكن به يكي از رشته‌هاي مطرح در جوامع علمي داخلي و خارجي تبديل خواهد شد.

6- اهداف كلي رشته :(Aims)

- تربيت فراگيراني كه تحت نظارت متخصصين بيهوشي بتوانند در امر بيهوش ساختن، نگهداري و هوش‌آوري بيماران، به ويژه در اعمال جراحي تخصصي و فوق تخصصي متخصصي بيهوشي را ياري دهند.

- تربيت فراگيراني كه تحت نظارت متخصصين بيهوشي بتوانند در مراقبت مطلوب از بيماران بستري در واحد مراقبتهاي پس از بيهوشي (PACU) مشاركت نمايند.

- تربيت فراگيراني كه تحت نظارت متخصصين بيهوشي بتوانند در مراقبت مطلوب از بيماران سرويس كنترل درد حاد (APMS) مشاركت نمايند.

- تربيت فراگيراني كه بتوانند نگهداري مناسب از دستگاهها، تجهيزات، وسايل و داروهاي مرتبط با بخش بيهوشي، PACU و سرويس درد حاد را آموخته و در عمل به كار گيرند.

- تربيت فراگيراني كه بتوانند نكات ايمني اتاق عمل و بيهوشي را آموخته و در عمل بكار گيرند.

هدف نهايي برنامه، توانمندسازي دانش آموختگان مقطع كارداني هوشبري در جهت خدمت‌رساني مطلوب به بيماران مي‌باشد.

7- نقش دانش آموختگان در برنامه آموزشي :(Role definition)

نقش دانش آموختگان اين رشته شامل نقش‌هاي مراقبتي و ارتباطي مي‌باشد.

8- وظايف حرفه‌اي دانش آموختگان :(Task Analysis)

نقش مراقبتي:

الف) شناخت وضعيت عمومي بيمار و اقدامات مراقبتي قبل از بيهوشي:

- آگاهي از پرونده، وضعيت و سوابق پزشكي بيمار.

- در آزمايش دستگاهها، تجهيزات مربوط به بيهوشي و آماده كردن لوازم، وسايل و داروهاي موردنياز و اطمينان يافتن از كارايي آنها با متخصص بيهوشي همكاري نمايد.

- در برقراري راه وريدي محيطي مطمئن و مناسب با پزشك مربوطه همكاري نمايد.

- در اتصال دستگاههاي مختلف پايش به بيمار با پزشك مربوطه همكاري نمايد.

- در كنترل و ثبت علائم حياتي بيمار با پزشك مربوطه همكاري نمايد.

- در قرار دادن بيمار در وضعيت‌هاي مناسب (Position)، بدون خطر و متناسب با نوع عمل جراحي با متخصصي بيهوشي همكاري نمايد.

ب) مراقبت از بيمار در خلال بيهوشي

- در پايش مداوم علائم حياتي و سيستم‌هاي بدن بيمار و گزارش موارد غيرطبيعي به متخصص بيهوشي مشاركت نمايد.

- در كنترل و ثبت ميزان جذب و دفع مايعات به متخصص بيهوشي كمك نمايد.

- در كنترل و پيشگيري از انتقال و انتشار عفونت‌ها حين جراحي و بيهوشي مشاركت نمايد.

- در محافظت بيمار از نظر بروز عوارض احتمالي مشاركت نمايد.

- در پيشگيري از آسيب‌هاي احتمالي به اعضاء بدن (خراش قرنيه، سوختگي با وسايل برقي، فشار وارده به اعصاب محيطي و...) به متخصص بيهوشي كمك نمايد.

- در برقراري راه هوايي مناسب توسط وسايل و لوله‌هاي گوناگون موجود برحسب نياز به متخصص بيهوشي كمك نمايد.

- در ارزيابي عملكرد دستگاهها و تجهيزات مربوطه با نظر متخصص بيهوشي مشاركت نمايد.

- در ثبت و نگهداري برگه‌هاي مربوط به هوشبري با نظر متخصص بيهوشي كمك نمايد.

- به نكات ايمني بخش بيهوشي و اتاق عمل با نظر متخصص بيهوشي كنترل و توجه داشته باشد.

ج) مراقبت از بيماران پس از بيهوشي

- كمك به متخصص بيهوشي در هوش آوري بيماران

- كمك در انتقال بيمار به PACU

- استقرار در PACU و ارائه خدمات مراقبتي به بيماران بستري در آن

- كنترل و ثبت علائم حياتي و پايش سيستم‌هاي مختلف بدن بيمار تا هوشياري كامل و گزارش و ثبت موارد غير طبيعي

- كنترل علائم هيپوكسي و گزارش موارد غيرطبيعي به متخصص بيهوشي

- استفاده مؤثر از انواع وسايل اكسيژن درماني، رطوبت‌سازها و... طبق دستور متخصص بيهوشي

- مشاركت در انجام روشهاي ايزولاسيون و كنترل عفونت

- ثبت و بايگاني گزارشات مربوط به بيماران و هزينه‌هاي درماني

- مشاركت در تهيه، آماده سازي و نگهداري دستگاهها، تجهيزات، وسايل و ساير امكانات موردنياز PACU

- رعايت نكات ايمني مربوط به PACU

- مشاركت در اقدامات مربوط به ترخيص بيمار از PACU تحت نظر متخصص بيهوشي

د) نقش مراقبتي در سرويس درد حاد:

- در پذيرش و آماده سازي بيمار جهت اقدامات درماني تحت نظر متخصص بيهوشي مشاركت نمايد.

- در آماده سازي و نگهداري وسايل، تجهيزات و داروها در سرويس درد حاد مشاركت نمايد.

- در انجام روش هاي كنترل درد حاد به متخصص بيهوشي كمك نمايد.

- آشنايي با عوارض كنترل سرويس درد حاد و اطلاع به متخصص بيهوشي جهت درمان.

- در ترخيص بيمار از سرويس درد حاد تحت نظارت متخصص بيهوشي همكاري نمايد.

همچنين دانش آموختگان كارشناسي هوشبري به عنوان عضو تيم احيا (CPCR) و تحت نظر متخصص بيهوشي در زمينه برقراري و اداره راه هوايي و ساير وظايف محوله ايفاي نقش مي‌نمايند.

نقش ارتباطي:

- ارتباط با متخصصين بيهوشي، اعضاء تيم جراحي، كاركنان اتاق عمل، دانشجويان و...

- ارتباط با واحدهاي مرتبط با اتاق عمل مثل آزمايشگاه، بانك خون، راديولوژي، مهندسي پزشكي و...

- ارتباط با واحد پرستاري و سيستم اداري بيمارستان

9- استراتژي‌هاي اجراي برنامه آموزشي:

استراتژي كلي آموزش، تلفيقي از استاد محوري (Teacher Centered) و شاگرد محوري (Student Centered) برحسب نوع كلاس و تعداد دانشجويان با ويژگي‌هاي زير مي‌باشد:

- ادغام (Integration) دروس تئوري و عملي و بهبود سطح مهارتهاي دانشجويان در جهت پيشگيري و ارتقاي سلامت براساس ارزشهاي مورد انتظار جامعه.

- تداوم فعاليت دانشجويان براي اجراي سمينار، پروژه و كنفرانس هاي مرتبط با رشته.

- تقويت و توسعه سيستم اطلاع رساني و ارتباط با مراكز علمي در سطح دنيا.

- كمك به تأمين حقوق بيماران و حفظ و ارتقاء سلامت آنان در حد مطلوب.

- كاربردي كردن رشته هوشبري در زمينه‌هاي تحقيقاتي، تداوم آموزشها، پروژه‌ها و...

- ايجاد زمينه رقابت‌هاي علمي براي دانش آموختگان رشته هوشبري.

- ايجاد زمينه انگيزشي براي دانش آموختگان رشته كارداني هوشبري.

10- شرايط و نحوه پذيرش دانشجو:

- پذيرش دانشجو از طريق آزمون سراسري (آزمون كارشناسي ناپيوسته) و بصورت متمركز خواهد بود.

- داوطلبان بايد داراي مدرك تحصيلي كارداني هوشبري باشند.

- داوطلبان بايستي از سلامت كامل جسمي و روحي برخوردار باشند.